સંજયના નાનીએ કર્યા હતા 3 મર્દો સાથે લગ્ન,કોઠો પર સજાવતી હતી મહેફિલ,બોલિવૂડની પ્રથમ મહિલા સંગીતકાર…. – GujjuKhabri

સંજયના નાનીએ કર્યા હતા 3 મર્દો સાથે લગ્ન,કોઠો પર સજાવતી હતી મહેફિલ,બોલિવૂડની પ્રથમ મહિલા સંગીતકાર….

દિવંગત અભિનેત્રી નરગીસની માતા અને બોલિવૂડ સુપરસ્ટાર સંજય દત્તના નાની જદ્દનબાઈને હિન્દી સિનેમાના પ્રથમ મહિલા સંગીતકાર કહેવાય છે.તે ગાયિકા પણ હતા અને કોઠા પર પણ ગાતા હતા.બાદમાં તેમને ફિલ્મી દુનિયા પસંદ પડી અને ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં એક અલગ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું.

જદ્દન બાઈની માતાનું નામ દલીપા બાઈ હતું.દિલીપા પ્રયાગરાજના એક કોઠામાં પ્રખ્યાત તવાયફ હતા.જદ્દનબાઈનો ઉછેર ઘરમાં જ થતો હતો.જદ્દનબાઈનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશના વારાણસીમાં વર્ષ 1892માં થયો હતો.જદ્દનબાઈ વિશે એવું કહેવાય છે કે તે એટલા મધુર અવાજમાં ગાતા હતા કે રાજા અને નવાબ પણ તેમના પ્રેમમાં પડી જતા હતા.

જદ્દન બાઈ ગાયક અને સંગીતકાર હોવા ઉપરાંત લેખક,દિગ્દર્શક અને અભિનેત્રી પણ હતા.તેમણે કેટલીક ફિલ્મોની વાર્તા લખી.તેમણે ફિલ્મોમાં અભિનય અને નિર્દેશન પણ કર્યું હતું.તેમણે વારાણસીના કોઠાથી મુંબઈ સુધીની અદ્ભુત મુસાફરી કરી અને હિન્દી સિનેમાના પ્રથમ મહિલા સંગીતકાર બન્યા.જદ્દનબાઈ ભારતીય સિનેમાના અગ્રણીઓમાંના એક હતા.

જદ્દન બાઈનું પૂરું નામ જદ્દન બાઈ હુસૈન હતું.કોઠા પર ઉછરીને જદ્દને કોઠામાંથી જ ગાવાનું શરૂ કર્યું.તે સમયે અહીં ઠુમરી અને ગઝલો સાંભળવા મળતી હતી.જદ્દન તેમના અંગત જીવનને લઈને પણ ચર્ચામાં રહ્યા હતા.તેમણે એક નહીં પણ બે લગ્ન કર્યાં.બે હિંદુઓ તેમના માટે ઇસ્લામ કબૂલ કરીને મુસ્લિમ બન્યા હતા.

જદ્દન બાઈના પ્રથમ લગ્ન ઉદ્યોગપતિ નરોત્તમ દાસ સાથે થયા હતા.નરોત્તમ દાસ જદ્દન માટે મુસ્લિમ બની ગયા હતા અને તેમની સાથે લગ્ન કર્યા હતા.લગ્ન બાદ બંને એક પુત્રના માતા-પિતા બન્યા હતા.તેમનું નામ અખ્તર હુસૈન હતું.પરંતુ પુત્રના જન્મ પછી નરોત્તમ દાસ જદ્દનબાઈને છોડીને ચાલ્યા ગયા અને ફરી આવ્યા નહીં.

જદ્દન બાઈએ ફરીથી માસ્ટર ઉસ્તાદ ઈર્શાદ મીર ખાન સાથે લગ્ન કર્યા.માસ્ટર ઉસ્તાદ ઈર્શાદ મીર ખાન કોઠામાં હાર્મોનિયમ વગાડતા હતા.લગ્ન બાદ બંને એક પુત્રના માતા-પિતા બન્યા હતા.પુત્રનું નામ અનવર હુસૈન હતું.જો કે જદ્દનબાઈને આ લગ્નમાં પણ પીડા સહન કરવી પડી હતી.બંનેનો સંબંધ લાંબા ચાલ્યા નહીં અને બંને અલગ થઈ ગયા.

જદ્દન બાઈ કોઈ કારણસર વારાણસી છોડીને કોલકાતા આવ્યા.અહીં તેમને મોહન બાબુ સાથે પ્રેમ થઇ ગયો.મોહન બાબુ સમૃદ્ધ પરિવારમાંથી હતા.એકવાર તે જદ્દનબાઈના રૂમમાં આવ્યા.અહીં તેમને જદ્દનબાઈનું ઝનૂન થઈ ગયું.જદ્દનબાઈએ મોહનને કહ્યું કે તમે પહેલા જાઓ અને તમારા પરિવારને કહો કે તમે મુસ્લિમ તવાયફ સાથે લગ્ન કરવા માંગો છો પછી ચાર વર્ષ પછી મોહન બાબુ પાછા ફર્યા.

મોહન બાબુ બધું છોડીને જદ્દન માટે આવ્યા.જદ્દનને આ વાત બહુ ગમી.પછી તેમણે મોહન બાબુ સાથે ત્રીજી વાર લગ્ન કર્યા.મોહન બાબુ હિન્દુમાંથી મુસ્લિમ બન્યા.જણાવી દઈએ કે નરગીસ જદ્દન બાઈ અને મોહન બાબુના સંતાન હતા.

જદ્દન બાઈને હવે તેમના અંગત જીવનમાં ખુશ હતી અને તેની પ્રોફેશનલ લાઈફ પણ સારી ચાલી રહી હતી.લોકો તેમના ગીતોને ખૂબ પસંદ કરતા હતા.તેમણે ઘણા લોકો પાસેથી સંગીતના પાઠ લીધા.તેમણે દેશના જુદા જુદા ભાગોમાં મેળાવડાઓમાં ગાવાનું શરૂ કર્યું.રાજાઓ,મહારાજાઓ,નવાબો તેમના ગીતોના પ્રેમમાં પડતા અને બદલામાં તેઓ તેમને સોના-ચાંદીના ઘરેણાં આપતા.

 

વર્ષ 1933માં જદ્દન અભિનેત્રી બન્યા.આ દરમિયાન તેમણે ગોપીચંદ ફિલ્મમાં હીરોની માતાની ભૂમિકા ભજવી હતી.તેમણે બીજી ઘણી ફિલ્મોમાં કામ કર્યું.તે જ સમયે નરગીસને અભિનેત્રી બનાવવામાં તેના માતા-પિતા બંનેનો ઘણો ફાળો હતો.અભિનેત્રી,ગાયક,સંગીતકાર અને લેખક જદ્દન બાઈનું 8 એપ્રિલ 1949ના રોજ 57 વર્ષની વયે અવસાન થયું હતું.